Duurzaamheidstoets voor bedrijfsprocessen
Duurzaamheid is een veel besproken en toegepast begrip, de meest breed geaccepteerde definitie van duurzaamheid komt van het rapport van Brundtland, “Our Common Future” en komt kort gezegd neer op: “duurzame ontwikkeling is de ontwikkeling die voorziet in de behoeften van deze generatie zonder dat de mogelijkheden van toekomstige generaties worden beperkt.” Hoe deze definitie uitgelegd wordt, verschilt vaak per toepassing en belanghebbende. Door de grote aandacht vanuit media en politiek die uitgaat naar het onderwerp duurzaamheid, komt duurzaamheid steeds vaker op de bedrijfsagenda’s te staan. Bedrijven zullen – met inzicht in de duurzaamheidsgerelateerde processen (een nul-meting) – beter in staat zijn om meetbare doelstellingen te formuleren richting verduurzaming.
Meten is weten
Om iets over de duurzaamheid van een industrieel proces te kunnen zeggen moeten eerst de systeemgrenzen duidelijk zijn:
- Waar neemt het bedrijf verantwoordelijkheid?
- Waar houdt deze verantwoordelijkheid op?
Over deze systeemgrenzen worden relevante duurzaamheidsindicatoren gelegd, al naar gelang het type proces met de daarbij behorende in- en uitgaande processtromen. Deze duurzaamheidsindicatoren vinden hun oorsprong in overheid, economie, maatschappij en milieu gerelateerde duurzaamheidstoetsen. Als deze duurzaamheidsindicatoren bekend zijn kunnen deze gebruikt worden ten behoeve van metingen van het te beschouwen bedrijf.
Kwalitatief vs. Kwantitatief
De uitkomst van deze metingen zal voor een groot deel kwantitatief zijn, de hoeveelheid water- en energieverbruik, de gereden kilometers, de inkomende grondstoffen etc. de kwalitatieve informatie zal bestaan uit de waardering van deze cijfers. Wat zijn de maatschappelijke, economische en milieueffecten? Hoe staan ze in het licht van duurzaamheid tegenover elkaar? Waar liggen de uitdagingen om het proces te verduurzamen? Kostentoekenning aan duurzaamheidsindicatoren verschaft inzicht in hoe ver een bedrijf van duurzaamheid afstaat en waar de uitdagingen het grootst zijn. Kwalitatieve toekenningen mogen hier echter niet uit het oog verloren worden.
De resultaten van de duurzaamheidstoets leveren input voor bijvoorbeeld een jaarlijks uit te brengen duurzaamheidsverslag, zodat voor het bedrijf en haar omgeving de bijdrage aan duurzame ontwikkeling wordt verantwoord.
Praktijk Case
Momenteel wordt aan het afstudeerproject inhoud gegeven met een Case, toegepast op een internationaal opererend voedingsmiddelenconcern actief op het gebied van hoogwaardige voedingsmiddelen en ingrediënten voor mens en dier. Deze Case heeft als doel:
- Relevante duurzaamheidsindicatoren te selecteren;
- De duurzaamheidstoets praktisch hanteerbaar te maken;
- Uitgangspunten aan te reiken voor samenstelling van een
duurzaamheidsverslag.
Planning
De resultaten van de afstudeeropdracht en praktijk case worden rond juni 2008 tegemoet gezien.
Laurens Nordkamp is afstudeerder bij de adviesgroep Duurzame Proces Technologie.